Makmal Hidup Bencana Alam Melangkap (MaHBAM) di bawah Pusat Kajian Bencana Alam (NDRC), Universiti Malaysia Sabah (UMS) sekali lagi menjadi tumpuan dunia apabila telah menerima lawatan delegasi daripada Akademi Sains Rusia (Russian Academy of Science (RAS), baru-baru ini.

Delegasi RAS tersebut diketuai oleh Presiden Far Estern Branch (FEB) RAS, Profesor Dr. Yuri Kulchin, bersama Naib Presiden FEB, RAS, Profesor Dr. Pavel Krestov dan Ketua Jabatan RAS, Marina Shtets.

Kunjungan ke MaHBAM di Kg. Melangkap Baru, Kota Belud itu bertujuan meninjau secara langsung model Makmal Hidup Pengurusan Bencana Berasaskan Komuniti (Community-Based Disaster Risk Management, CBDRM) yang dibangunkan oleh NDRC UMS.

Lawatan itu juga merupakan sebahagian daripada rangka lawatan kerja rasmi RAS ke NDRC UMS yang turut merangkumi lawatan ke kawasan bekas bencana di Taman Negara Kinabalu dan Sub Stesen Mesilou.

Pengarah NDRC, Profesor Madya Ts. Gs. Dr. Carolyn M. Payus berkata lawatan itu bukan sahaja memperlihatkan minat antarabangsa terhadap inovasi pengurusan bencana berasaskan komuniti di Sabah, tetapi juga memperkukuh peranan UMS sebagai pusat rujukan serantau dalam bidang penyelidikan bencana dan perubahan iklim.

“MaHBAM berfungsi sebagai tapak rujukan lapangan bagi pengurusan bencana, kesiapsiagaan komuniti dan inovasi teknologi amaran awal hasil kerjasama antara NDRC, komuniti setempat, dan agensi penyelidikan tempatan serta antarabangsa.

“Makmal Hidup seperti MaHBAM membuktikan bahawa pendekatan sains, teknologi dan komuniti boleh digabungkan bagi membentuk sistem pengurusan bencana yang lebih berdaya tahan dan inklusif,” katanya.

Tambah beliau, NDRC sentiasa komited memperkukuh jaringan kerjasama antarabangsa melalui perkongsian kepakaran dan penyelidikan rentas disiplin yang menyokong aspirasi UMS ke arah universiti lestari dan berimpak global.

“Melalui kolaborasi seperti ini, kita dapat mempertingkatkan keupayaan saintifik dan teknologi dalam menangani cabaran bencana serta adaptasi perubahan iklim, bukan sahaja di Sabah tetapi juga di peringkat global,” ujarnya.

Delegasi RAS turut dibawa melawat Bilik Operasi MaHBAM dan sensor amaran banjir yang dibangunkan oleh Makmal Hidup Impact Sense: Laboratory for Physics-Driven Sensing and Social Innovation, UMS dengan kerjasama komuniti Kg. Melangkap Baru di Polumpung Melangkap View Camp Site.

Selain lawatan lapangan, perbincangan rasmi untuk memeterai kolaborasi penyelidikan dalam bidang pengurusan bencana dan perubahan iklim turut diadakan sempena kunjungan hormat ke Pejabat Naib Canselor UMS, Profesor Datuk Dr. Kasim Hj. Mansor.

Kunjungan tersebut turut diiringi oleh Timbalan Naib Canselor Penyelidikan dan Inovasi UMS, Profesor Ir. Dr. Rosalam Sarbatly; Dekan Fakulti Sains dan Teknologi UMS, Profesor Ts. Dr. Rodeano Roslee serta Timbalan Dekan Penyelidikan dan Inovasi FST UMS, Profesor Madya Ts. Dr. Chee Fuei Pien.

Lawatan berimpak tinggi itu mencerminkan pengiktirafan antarabangsa terhadap usaha NDRC UMS dalam memperkukuh jaringan penyelidikan global berkaitan pengurusan risiko bencana, kelestarian alam sekitar dan adaptasi perubahan iklim, seiring aspirasi UMS sebagai universiti lestari dan berimpak global.

Sesi lawatan diakhiri dengan sesi perbincangan penyelidikan bersama Ketua Kluster Penyelidikan NDRC UMS, diikuti lawatan ke Makmal Sistem Pemantauan Gempa Bumi (SEISCOMP3) di Makmal NDRC.

Penerangan mengenai fungsi teknikal SEISCOMP3 telah disampaikan oleh Pegawai Peyelidik NDRC, Eldawaty Madran.

Universiti Malaysia Sabah (UMS) meneruskan komitmennya dalam memperkasa pendidikan komuniti melalui penganjuran program ‘Riang Ria Istimewa’, sebuah inisiatif bermakna yang memberi fokus kepada sokongan intervensi awal untuk kanak-kanak autisme, baru-baru ini.

Program anjuran Program Pendidikan Awal Kanak-Kanak (PAKK), Fakulti Pendidikan dan Pengajian Sukan (FPPS) UMS itu berlangsung di Taman Didikan Kanak-Kanak Kurang Upaya (TDKKU) Sembulan, di bawah seliaan Pusat Autisme Sabah.

Melalui pendekatan pembelajaran yang holistik, interaktif dan menyeronokkan, program ini berperanan meningkatkan kefahaman masyarakat terhadap keunikan kanak-kanak autisme serta memupuk budaya pendidikan inklusif.

Menurut Pensyarah Kanan Program PAKK, Dr. Juppri Bacotang, penganjuran tersebut merupakan sebahagian daripada usaha berterusan UMS untuk memberikan pengalaman pembelajaran amali kepada pelajar.

“Program seperti ini memberi peluang kepada pelajar untuk melihat bagaimana teori pendidikan khas diaplikasikan dalam senario sebenar. Lebih penting, ia melatih mereka memahami emosi, tingkah laku dan potensi anak-anak autisme melalui pendekatan berasaskan kasih sayang dan kefahaman mendalam,” jelas beliau.

Beliau menambah, penyertaan pelajar dalam program itu juga dapat membentuk profesionalisme dan empati dalam diri mereka sebagai bakal pendidik awal kanak-kanak yang berpengetahuan dan penyayang.

Program berimpak tinggi itu melibatkan 15 mahasiswa PAKK semester enam bersama guru serta petugas TDKKU Sembulan, dengan penyertaan kira-kira 20 kanak-kanak autisme.

Kehadiran Penguasa TDKKU Sembulan, Mary Sipaji turut menyerikan program dan menyatakan penghargaan atas usaha murni UMS.

“Pendekatan yang digunakan pelajar UMS sangat positif. Anak-anak kami seronok, aktif dan lebih berinteraksi. Kami berharap program seperti ini dapat diteruskan,” ujar Mary.

Antara pengisian utama ialah sesi "Circle Time” untuk membina keyakinan diri serta aktiviti stesen interaktif yang memfokuskan perkembangan sensori, motor halus dan kasar, kognitif, serta muzik dan pergerakan.

Aktiviti tersebut direka mengikut tahap perkembangan individu, sekali gus membolehkan setiap kanak-kanak terlibat dengan selesa pada kadar kemampuan masing-masing.

Pengarah Program, Nur Aima Syahira Suhardi berkata penganjuran tersebut membuka ruang pembelajaran luas buat mahasiswa bagi memahami keperluan pendidikan khas.

“Kami belajar bahawa setiap anak mempunyai cara tersendiri untuk belajar dan berinteraksi. Pengalaman ini menjadikan kami lebih sabar, peka dan yakin untuk menjadi guru yang inklusif,” katanya.

Program ‘Riang Ria Istimewa’ mencerminkan komitmen UMS dalam memperluas akses pendidikan berkualiti kepada semua lapisan masyarakat, seiring aspirasi Matlamat Pembangunan Lestari (SDG 4): Pendidikan Berkualiti Tanpa Mengira Keupayaan.

Usaha murni ini diharap dapat diteruskan sebagai platform pembangunan profesional pelajar, selain menyokong kesejahteraan kanak-kanak berkeperluan khas dalam komuniti.

Universiti Malaysia Sabah (UMS) terus memperkukuh agenda pembangunan keusahawanan pelajar melalui pelaksanaan Program Inkubator Aquapreneur Siswa 2024, satu inisiatif di bawah Kementerian Pendidikan Tinggi (KPT) yang diselaraskan oleh UMS melalui Pusat Pembangunan Kerjaya dan Keusahawanan (CEDeC) serta Institut Penyelidikan Marin Borneo (IPMB).

Naib Canselor UMS, Prof. Datuk Dr. Kasim Hj. Mansor berkata, program tersebut merupakan platform penting dalam membina ekosistem keusahawanan berasaskan inovasi dan kelestarian, selari dengan aspirasi universiti untuk melahirkan graduan yang berdaya cipta dan mampu menjadi peneraju sektor ekonomi baharu.

“Sejak dilancarkan pada Januari 2025, program ini telah melalui tiga fasa utama iaitu bootcamp praktikal aquaponik bersama IPMB, kursus perniagaan dan sesi pitching inovasi pelajar, dan kemuncaknya melalui showcase akhir inovasi Aquapreneur Siswa bagi menilai kumpulan terbaik yang berdaya saing.

“Sebanyak sembilan kumpulan pelajar daripada pelbagai fakulti termasuk Fakulti Pertanian Lestari, Fakulti Sains dan Teknologi, Fakulti Kewangan Antarabangsa Labuan serta Fakulti Komputeran dan Informatik telah mempersembahkan inovasi masing-masing yang meliputi produk, teknologi dan strategi pemasaran berasaskan konsep akuakultur moden,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika berucap pada majlis penutupan program tersebut yang disempurnakan oleh Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi, Datuk Ts. Mustapha Sakmud di Taman Kemajuan Kampung Likas, baru-baru ini.

Menurut beliau, pendekatan cross-discipline yang diterapkan mencerminkan identiti UMS sebagai “The Brain of Borneo”, dengan menggabungkan kekuatan akademik, penyelidikan dan keusahawanan bagi menangani cabaran sebenar masyarakat.

“Inisiatif ini seiring dengan usaha UMS menyokong pembangunan keusahawanan di Sabah, yang mempunyai potensi besar dalam sektor perikanan dan akuakultur sebagai sebahagian daripada ekonomi biru negeri.

“Melalui pelaksanaan pelbagai aktiviti keusahawanan di peringkat nasional dan antarabangsa, UMS kini mempunyai lebih 3,500 pelajar aktif berniaga semasa pengajian, manakala 17.1 peratus graduan memilih menjadi usahawan selepas tamat pengajian pada 2024,” katanya.

Beliau menambah pencapaian itu menunjukkan UMS bukan sahaja melahirkan graduan bersedia kerja (market-ready graduates), tetapi juga pencipta peluang pekerjaan (job creators) yang menyumbang kepada pembangunan ekonomi negeri dan negara secara lestari.

“Semoga usaha ini menjadi langkah penting dalam melahirkan lebih ramai usahawan inovatif berasaskan sumber semula jadi yang mampu menyumbang kepada ekonomi negeri dan negara,” ujar beliau.

Pada majlis itu, Mustapha dan Kasim turut menyaksikan pertukaran dokumen Surat Niat antara UMS dengan Bank Islam Malaysia Berhad, Pertubuhan Peruncit, Pembekal dan Peniaga Negeri Sabah (PERPENS) dan Sabah Creative Economy and Innovation Centre (SCENIC), serta menyemprunakan penyampaian Hadiah Pemenang Inkubator Aquapreneur Siswa KPT 2024 kepada lima kumpulan pemenang.

Mahasiswa dan alumni Universiti Malaysia Sabah (UMS) diseru agar memainkan peranan aktif dalam menyebarkan cerita positif tentang universiti di media sosial bagi memastikan institusi itu kekal relevan, utuh dan terus menyemarak dalam dunia pendidikan tinggi.

Pengarah Wilayah Sabah dan Sarawak Lembaga Tabung Haji merangkap alumni kohort ketiga UMS (1998), Datuk Hajah Nurlaila Said, berkata warga UMS perlu menjadi duta yang membawa imej baik universiti melalui naratif positif yang dikongsikan kepada masyarakat.

“Kita semua adalah duta kepada alma mater kita. Apa sahaja yang kita kongsikan di media sosial mencerminkan siapa kita dan dari mana kita datang.

“Sebarkan perkara yang baik tentang UMS supaya universiti ini terus menjadi kebanggaan bersama,” katanya semasa Sesi Bicara Inspirasi Alumni UMS sempena Program Baca@Borneo 2025 di Koleksi Perdana, Perpustakaan UMS, pada Selasa.

Beliau turut mengimbau kenangan semasa menuntut di UMS pada era awal penubuhannya, sambil berkongsi bahawa cabaran hidup mahasiswa ketika itu menjadikan mereka lebih tabah dan menghargai nilai kesabaran serta kesyukuran.

Dalam perkongsian tersebut, Datuk Hajah Nurlaila yang juga Ahli Lembaga Pengarah UMS dari 15 November 2016 hingga 14 November 2022 turut memperkenalkan konsep ‘Reflect, Relearn, Reconnect’ sebagai panduan kepada mahasiswa dan alumni dalam memupuk semangat kekitaan serta memperkukuh hubungan dengan alma mater.

“Kita perlu sentiasa muhasabah tentang perjalanan hidup kita (reflect), belajar semula untuk berkembang (relearn) dan menyambung semula hubungan dengan UMS serta sesama alumni (reconnect).

“Saya lihat ramai alumni hebat, tetapi jiwa mereka agak ‘disconnected’ dan ini yang perlu diperbaiki,” katanya.

Datuk Hajah Nurlaila turut menyatakan harapan agar UMS terus berkembang dan kekal berperanan sebagai institusi ilmu yang melahirkan lebih ramai insan berbakti kepada negeri dan negara.

“Saya ingin lihat UMS kekal wujud sekurang-kurangnya 50 tahun lagi, dan kalau boleh, 80 peratus daripada pelajar yang ada hari ini akan kembali suatu hari nanti untuk menabur bakti kepada alma mater tercinta,” katanya mengakhiri sesi tersebut.

Sesi Bicara Inspirasi Alumni UMS itu merupakan sebahagian daripada pengisian Program Baca@Borneo 2025 anjuran Jabatan Perpustakaan UMS.

Sesi itu dikendalikan Timbalan Ketua Pustakawan Kanan, Anna Michael dan turut dihadiri Ketua Pustakawan UMS, Haji Zawawi Tiyunin, barisan pengurusan tertinggi perpustakaan, pustakawan, kakitangan serta mahasiswa universiti berkenaan.